بررسی تحلیلی آزادی اجتماعی و ولاء اجتماعی درحکمت متعالیه ملاصدرا

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی اصیل (Original Article)

نویسنده

الهیات،دانشگاه تربیت دبیر شهیدرجایی

10.22080/jepr.2026.30576.1308

چکیده

این مقاله به تحلیل بنیادهای فلسفی آزادی اجتماعی و مفهوم «وِلاء اجتماعی» در چارچوب نظام فکری ملاصدرا (صدرالمتألهین) می‌پردازد. با تمرکز بر آموزه حرکت جوهری و شدت وجودی انسان، استدلال می‌شود که آزادی در اندیشه صدرایی نه صرفاً نفی قید و بندهای بیرونی، بلکه نمودی از کمال هستی‌شناختی و حرکت اختیاری نفس به سوی غایات متعالی است. این حرکت فردی، در سطح اجتماعی، خود را در قالب روابط ساختارمند و تکاملی تحت عنوان «وِلاء» (سرپرستی و پیوند ولایی) متجلی می‌سازد. در این پژوهش، با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و رویکردی میان‌رشته‌ای میان الهیات و فلسفه اخلاق، نشان داده می‌شود که آزادی اجتماعی به مثابه تجلی اراده الهی در مراتب وجودی انسان‌ها تعریف می‌شود. وِلاء اجتماعی، که ریشه در اصالت وجود و اشتداد وجودی دارد، سازوکار هدایتی و ارتباطی است که تحقق آزادی حقیقی را در گروی همسویی اراده‌های فردی با نظم تکاملی هستی قرار می‌دهد. نتیجه پژوهش آن است که آزادی اجتماعی در حکمت متعالیه از سنخ حرکت ارادی نفس است که در سطح جامعه به صورت ولاء اجتماعی ظهور می‌یابد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

کاوش‌های فلسفه و دین

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 25 اردیبهشت 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار