نقش آخرت‌باوری در معنابخشی زندگی از دیدگاه علامه طباطبایی و چارلز تیلور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی اصیل (Original Article)

نویسندگان

1 هیات علمی گروه معارف، دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد اهواز

2 استاد فلسفه، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

10.22080/jepr.2026.30685.1312

چکیده

پرسش از معنای زندگی از بنیادی‌ترین مسائل فلسفه‌ی دین است و باور به آخرت در تبیین آن نقشی محوری دارد. هدف این پژوهش، تبیین و مقایسه‌ی نقش باور به آخرت در معنابخشی و جهت‌دهی به زندگی از منظر علامه طباطبایی و چارلز تیلور است. سؤال اصلی مقاله آن است که: باور به جهان آخرت چگونه در اندیشه‌ی این دو متفکر، زندگی انسان را واجد معنا و جهت می‌سازد؟ این پژوهش با روش تحلیل تطبیقی و توصیفی ـ تفسیری انجام گرفته است. منابع اصلی پژوهش شامل آثار علامه طباطبایی، به‌ویژه تفسیر المیزان و نوشته‌های فلسفی ایشان، و نیز آثار چارلز تیلور به‌ویژه عصر سکولار و منابع خود است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در منظومه‌ی فکری علامه طباطبایی، آخرت‌باوری بر مبنای هستی‌شناسی وجودی و پیوند انسان با مبدأ متعالی تفسیر می‌شود و اساس معنا، ارزش و جهت زندگی را در نسبت با کمال نهایی و لقای الهی توضیح می‌دهد. در مقابل، تیلور در چارچوب انسان‌شناسی فلسفی خود، آخرت‌باوری را نه صرفاً اعتقادی دینی بلکه نشانه‌ای از حفظ افق متعالی معنا در جهان سکولار می‌داند. در نتیجه، با وجود تفاوت‌های متافیزیکی و تاریخی، هر دو اندیشمند بر این باورند که ایمان به آخرت نقش بنیادینی در معناداری و جهت‌مندی زندگی انسان دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات