A comparativ study of the tolerance from the perspective s of Rumi and john Loke

Authors

1 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Ilam University

2 Associate Professor, Department of Philosophy, Faculty of Theology and Philosophy, Ilam University

3 Master of Persian Language and Literature, Secretary of Education

10.22080/jepr.2025.29056.1275

Abstract

The idea of ​​tolerance should be considered one of the valuable achievements of human thought that has always been a necessity of every era throughout the history of human life and civilization. Meanwhile, the contribution of thinkers, philosophers, poets, and mystics in promoting this life-giving idea has enjoyed a prominent position. In the East, Rumi, the famous Iranian mystic and poet, views this issue from a mystical perspective, and John Locke, the English philosopher who is known in the West as the father of tolerance, has a philosophical perspective on tolerance. By studying and researching the thoughts of Rumi and John Locke, we will find similarities and differences in their views on tolerance. The similarity of their thoughts on issues such as; The infinity of truth, the low capacity of humans to recognize, the diversity and plurality of thoughts and beliefs, freedom and other issues, the main difference between the two is in the theological perspective, as Rumi viewed it with a mystical perspective and John Locke with a rationalist and philosophical perspective; the issue of freedom is one of the other issues raised in their thoughts, although both believe in freedom of belief, but the difference between the two is that Rumi's view is focused on internal freedom and John Locke is more concerned with external freedom. This article aims to examine and compare the thoughts of Rumi and John Locke on the subject of tolerance and tolerance in a descriptive-analytical manner and by citing examples.

Keywords

Main Subjects


-قرآن کریم(1389)؛ ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای، تهران، گلبان، چ نهم
- معین، محمد(1378)؛ فرهنگ فارسی، تهران، هنر
- مولوی،جلاالدین(1381)؛ فیه ما فیه، تهران، امیر کبیر، چاپ نهم 
___________(1383)؛ مثنوی معنوی، تهران، نیل، چاپ دوم
-ایرانمش، زهرا(۱۴۰۱)؛ «بررسی تطبیقی باور به آزادی انسان در اندیشه‌های ویلیام بلیک و مولانا»، فصلنامه علمی جستارنامه ادبیات تطبیقی، سال ششم، شماره بیست و یک.
-برادران، شکوه(1394)؛ «بررسی مفهوم نسبیت در مثنوی معنوی و تمثیل‌های مربوط به آن»، فصلنامه‌ی تحقیقاتی تعلیمی و غنایی زبان و ادبیات فارسی، شماره پیاپی بیست و ششم، صص 87-110.
-بهرام فر، محمد و حسن روشان(۱۳۹۸)؛ «بررسی تطبیقی مفهوم آزادی در اندیشه مولانا ومکتب اومانیسم»، فصلنامه علمی پژوهشی، دوره ۷، شماره ۴، ص 161-200.
-زرین کوب، عبد الحسین(1380)؛ بحر در کوزه، تهران، چاپ نهم، مهارت
__________(1377)؛ پله پله تا ملاقات خدا، تهران، علمی، چاپ بیست و ششم
-پولن، رمون(۱۳۸۰)؛ «حقیقت‌ها و آزادی»، ترجمه عباس باقری، تهران، نشر نی.
-خاتمی، احمد و مرتضی هادیان(۱۳۹۴)؛ «بررسی منشا و ویژگی‌های تساهل عرفانی در مثنوی معنوی»، فصلنامه علمی تخصصی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد واحد نجف آباد، سال پنجم، شماره هفدهم، ص 59-72.
-راسل، برتراندراسل(۱۳۴۰)؛ «تاریخ فلسفه غرب»، ترجمه نجف دریابندری، تهران، ناشر فارسی.
زمانی،کریم(1401)؛ «شرح جامع مثنوی معنوی»، تهران، اطلاعات، نوبت چاپ ۲۷.
__________(۱۳۸۳)، «میناگر عشق»، تهران، غزال، چاپ دوم.
-سپهسالار، فریدون(1325)؛ «رساله در مناقب خداوندگار»، سعید نفیسی، تهران، اقبال.
-سیمیاری، محمدتقی و همکاران(1400)؛ «واکاوی مولفه‌های صلح در سبک مولانا براساس مثنوی»، نشریه علمی سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) دوره 14،  شماره پیاپی 69، صص 35-17.
-فلاح، مرتضی(۱۳۸۷)؛ «رواداری، گذشت و بردباری در مثنوی معنوی»، مجله دانشکده علوم انسانی دانشگاه سمنان، شماره ۲۵.
-لاریجانی، مریم(بی تا)؛ «رضایت یا قرار داد»، فصلنامه علمی پژوهی، سال نهم، شماره چهارم.
لاک،جان(1380)؛ «جستاری در فهم بشر»، ترجمه رضا شفق‌زاده، تهران، شفیعی.
__________(۱۳۷۷)؛ «نامه‌ای در باب تساهل»، ترجمه کریم شیرزادگلشاهی، تهران، نشرنی.
-نصیری، بهرام و محمدرضا حاجی اسماعیلی(۱۴۰۱)، «بررسی تطبیقی مفهوم تساهل و تسامح در اندیشه جان لاک و اندیشه اسلامی مبتنی بر قرآن، پژوهش دینی، شماره ۴۴.
-همایی، جلال‌الدین(۱۳۷۶)؛ «مولوی چه می‌گوید»، قم، ستاره، چاپ نهم.
-شجاع کیهانی، جعفر(1385)؛ تساهل در ادب فارسی ،مجله نامه فرهنگستان شماره 29 صص 70-87
-دهخدا، علی اکبر(1343)؛ لغت نامه، تهران، سروش
- راغب اسلامی، حسین بن محمد(1412 ﻫ . ق)؛ المفردات فی غریب القرآن، بیروت، دار القلم  
- فیروز آبادی، محمد بن یعقوب(1426 ﻫ .ق )؛ القاموس المحیط ، بیروت ، موسسه الرساله